سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

111

قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى)

« خرج زيد » كه مصدرش از باب تفعيل تخريج مىباشد . 3 - مفاعله : مصدر است براى هر فعل ثلاثى مجرّدى كه بخواهيم از آن معناى طرفينى استفاده كنيم مانند : « ضرب زيد » كه مصدرش از اين باب مضاربه مىشود . 4 - انفعال : مصدر است براى هر فعل ثلاثى چه لازم و چه غير لازم كه بخواهيم از آن معناى مطاوعه ( قبول كردن فعل ) را استفاده كنيم مانند : « كسر زيد الكأس » كه مصدرش از اين باب انكسار مىشود . 5 - افتعال : مصدر است براى هر فعل ثلاثى چه لازم و چه غير لازم كه بخواهيم از آن مطاوعه را استفاده كنيم مانند : « جمع زيد مالا » كه مصدرش از اين باب اجتماع مىشود . 6 - تفاعل : مصدر است براى هى فعل ثلاثى چه لازم و چه غير لازم كه بخواهيم از آن معناى اشتراك در كارى را استفاده كنيم مانند : « قتل زيد عمرا » كه مصدرش از اين باب تقاتل مىشود . 7 - تفعّل : مصدر است براى هر فعل ثلاثى چه لازم و چه غير لازم كه بخواهيم از آن معناى اخذ كردن چيزى را استفاده كنيم مانند : « قدس زيد » كه مصدر آن از اين باب تقدّس مىباشد . 8 - استفعال : مصدر است براى هر فعل ثلاثى چه لازم و چه غير لازم كه بخواهيم از آن معناى طلب را استفاده كنيم مانند : « زلزل البناء » كه مصدرش زلزال مىشود . 10 - تفعلل : مصدر است براى هر فعل رباعى چه لازم و چه غير لازم كه بخواهيم از آن مطاوعه را استفاده كنيم مانند : 11 - افعنلال : مصدر است براى هر فعل رباعى كه به آن دو حرف زياد شده باشد مانند :